علت گرایش به اعتیاد سیگار و مواد مخدر

خانواده اولین جایی است که یک فرد می تواند در داخل آن رشد نماید و بهترین راه برای پیشگیری کردن از اعتیاد خانواده ها هستند.

زمانی که والدین از سیگار و مواد مخدر استفاده می کنند موجب وابستگی فرزندان خود به آن مواد و در نهایت اعتیاد آنها می‌شوند.

سیگار نکشیدن فرزندان و اعتیاد نداشتن آنها به مواد مخدر در درجه اول بستگی به والدین آنها دارد اما داشتن اعتیاد بستگی به دلایل مختلف داشته و عوامل مختلفی در آن دخیل هستند.

عواملی چون عوامل خانوادگی، عوامل اقتصادی و جغرافیایی، عوامل فردی، عوامل اجتماعی و … که میزان تاثیر گذاری هر عامل با دیگری متفاوت بوده و هر کدام به نحوی روی اعتیاد فرد تاثیر می گذارد.

در ادامه با این عوامل بیشتر آشنا می‌ شویم.

اعتیاد و وابستگی به مواد مخدر

اعتیاد به مواد مخدر یکی از معضلات پیچیده و خطرناک اجتماعی است که می‌ تواند زندگی فرد را به طور کامل تحت تاثیر قرار دهد.

این اختلال نه تنها بر جسم و روان فرد تأثیر می‌ گذارد، بلکه روابط اجتماعی، خانوادگی و شغلی او را نیز به شدت آسیب می‌ زند.

اعتیاد به مواد مخدر به معنای وابستگی فیزیکی و روانی به یک یا چند ماده شیمیایی است که می‌ تواند شامل سیگار، الکل، مواد مخدر غیرقانونی، و داروهای تجویزی باشد.

این وابستگی به طور معمول باعث می‌ شود که فرد به مصرف مستمر مواد ادامه دهد، حتی زمانی که تأثیرات منفی آن را تجربه می‌ کند.

وابستگی به مواد مخدر معمولاً به مرور زمان و در نتیجه استفاده مکرر از این مواد ایجاد می‌ شود و با تحمل جسمی و روانی همراه است.

به عبارت دیگر، بدن فرد برای عملکرد طبیعی خود به این مواد نیاز پیدا می‌ کند و بدون آن‌ ها دچار علائم ناخوشایند می‌ شود.

علاوه بر این، عوامل مختلفی مانند فشارهای اجتماعی، اقتصادی، روانی و حتی وراثت می‌ توانند در بروز اعتیاد نقش داشته باشند.

برای درمان اعتیاد، علاوه بر مداخلات پزشکی، نیاز به پشتیبانی اجتماعی و روانی نیز ضروری است تا فرد بتواند از وابستگی خود رهایی یابد و به بهبود کیفیت زندگی خود ادامه دهد.

عوامل گرایش به اعتیاد

در ادامه این مقاله به بررسی عوامل گرایش به اعتیاد در افراد می پردازیم.

عوامل اجتماعی تاثیرگذار روی اعتیاد به سیگار و مواد مخدر

مواردی چون محیط مدارس، داشتن دوست ناباب، نداشتن تفریح سالم، بیکار بودن، وجود فقر مالی، وجود فقر فرهنگی و رشد بی رویه جمعیت در بروز اعتیاد بسیار تاثیرگذار است.

باید برای سالم بودن کودکان و نوجوانان این موارد را حتما در نظر گرفت و محیط تحصیلی سالمی و تفریحات سالم را برایشان فراهم نمود و از معاشرت داشتن با دوستانی که ناباب هستند پیشگیری کرد.

دوست ناباب یکی از عمده دلایل درگیر شدن به اعتیاد است.

بالا رفتن جمعیت موجب بیشتر شدن بیکاری جوانان شده و امکانات تفریحی و رفاهی را کاهش می دهد و باعث گرایش افراد به اعتیاد می‌شود به صورتی که آن را ماده ای مفید و دارای ارزش دانسته و با افتخار مورد استفاده قرار می دهند.

به طور کلی دلایل اجتماعی که موجب اعتیاد به سیگار و مواد مخدر می‌شود عبارتند از:

• در دسترس بودن مواد مخدر و دسترسی آسان به آن
• نداشتن شغل کافی و بیکاری
• برقراری ارتباط با افراد ناباب‌
• وجود اختلاف طبقاتی زیاد
• فرهنگ محلی زندگی شخص

عوامل فردی تاثیر گذار روی اعتیاد به سیگار و مواد مخدر

مواردی چون وجود افسردگی، نداشتن اعتماد به نفس، وجود فقر معنوی، رشد نکردن شخصیت و وجود ناامیدی موجب می گردد که فرد به سمت اعتیاد به سیگار و مواد مخدر برود.

ناامید بودن شخص نسبت به آینده خود موجب می گردد که او به سمت مصرف مواد مخدر و سیگار برود و برای دوری از این ناامیدی به مواد مخدر پناه می برد.

از عمده ترین دلایل اعتیاد به سیگار و مواد مخدر همین عوامل فردی است زیرا رفتارهای انجام گرفته ریشه در تفکرات فرد داشته و موجب گرایش به اعتیاد می‌شود.

به طور کلی علت های روانی که باعث گرایش شخص به سمت اعتیاد می‌شود عبارتند از:

• داشتن فشار های عصبی زیاد از حد
• نداشتن آگاهی از ضررهایی که مواد مخدر دارد.
• وجود فشار تحصیلی زیاد از حد
• داشتن شخصیتی که رشد نیافته و متزلزل است
• کنجکاو بودن فرد
• برای کم کردن درد های موجود بدون مراجعه به پزشک
• تمایل به داشتن زندگی بدون مشکل

عوامل اقتصادی و جغرافیایی تاثیرگذار روی اعتیاد به سیگار و مواد مخدر

زندگی کردن در شهر ها و روستا هایی که در مسیر عبور دادن مواد مخدر و سیگار است یکی از دلایلی درگیر شدن بیشتر افراد به مواد مخدر و سیگار می باشد زیرا این مواد خیلی راحت در دسترس بوده و قابل استفاده می باشد.

وجود فقر و بحران اقتصادی نیز از دیگر دلایل درگیر شدن به اعتیاد است. در خانواده های فقیر اعتیاد بیشتر دیده می‌شود.

البته باید گفت در خانواده های‌ خیلی ثروتمند نیز به دلیل وجود اختلال شخصیتی، فقدان معنویت، داشتن حس لذت جویی و افسردگی، اعتیاد زیاد دیده می‌شود.

عوامل خانوادگی تاثیرگذار روی اعتیاد به مواد مخدر و سیگار

وجود اعتیاد در تعدادی از اعضای خانواده زمینه ای است که دیگر افراد خانواده هم به سمت اعتیاد گرایش پیدا کنند و درگیر آن شوند.

والدینی که اعتیاد دارند وقت کافی برای فرزند خود و تربیت او نگذاشته و الگوی بسیار نامناسبی برای فرزند خود هستند و وجود اختلاف و درگیری در خانواده باعث می‌شود که فرزندان از خانه فراری شده و به سمت دوست ناباب بروند.

همچنین داشتن خلاء عاطفی در فرد نیز وی را به سمت اعتیاد می برد زیرا عواطف آن شخص شدیدا با اختلال مواجه گردیده و دچار روانپریشی شده است و موجب گرایش او به اعتیاد می‌شود.

از مهم ترین و رایج ترین دلایل خانوادگی که باعث مصرف سیگار و مواد مخدر می‌شود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وجود کمبود محبت از سمت والدین
• داشتن محدودیت زیاد از حد
• محبت زیاد از حد و پیشگیری از استقلال فرد
• داشتن رفاه زیاد از حد و تلاش نکردن فرزند
• وجود تبعیض میان فرزندان
• اعتیاد دیگر اعضای خانواده
• وجود آسیب های احساسی مثل طلاق گرفتن والدین
• داشتن فقر مالی

تأثیر استرس و مشکلات روانی بر گرایش به اعتیاد

استرس و مشکلات روانی به عنوان یکی از عوامل اصلی در گرایش به اعتیاد شناخته می‌ شوند.

افرادی که با فشارهای روانی، اضطراب، افسردگی یا ترس‌ های درونی مواجه هستند، به‌ طور ناخودآگاه ممکن است به مواد مخدر به‌عنوان راهی برای کاهش تنش‌ های روانی و یافتن آرامش روی آورند.

مصرف مواد مخدر می‌ تواند به‌ طور موقتی احساس آرامش و فرار از واقعیت‌ های ناخوشایند را برای فرد به همراه داشته باشد، اما این راه حل تنها کوتاه‌ مدت است و در بلندمدت مشکلات روانی فرد را تشدید می‌ کند.

علاوه بر استرس‌ های روزمره، مشکلات روانی مانند افسردگی، اختلالات اضطرابی و اختلالات شخصیت می‌ توانند خطر ابتلا به اعتیاد را افزایش دهند.

افراد مبتلا به این اختلالات ممکن است برای مقابله با احساسات منفی و ناتوانی در کنترل شرایط روانی خود، به مواد مخدر پناه ببرند.

در بسیاری از موارد، مصرف مواد مخدر به عنوان یک مکانیسم مقابله‌ ای نادرست برای مدیریت احساسات منفی به کار گرفته می‌ شود، که در نهایت منجر به وابستگی و اعتیاد می‌ گردد.

بنابراین، درمان مشکلات روانی و ارائه راهکارهای مقابله‌ ای سالم، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری و درمان اعتیاد ایفا کند.

ارتباط میان اعتیاد به سیگار و اعتیاد به مواد مخدر

وجود علت های گرایش به سیگار موجب می‌شود که آن فرد به سمت اعتیاد به مواد مخدر هم گرایش پیدا کند.

یکی از علت های اعتیاد به سیگار این است که شخص مصرف کننده فکر می کند با مصرف سیگار آرامش پیدا می کند و از تنش ها و مشکلاتی که وجود دارد او را دور می کند.

اما باید این را بدانید که نیکوتین سیگار وابستگی شدید روانی را در فرد ایجاد می کند و با مشکلات قلبی و ریوی همراه است.

یکی دیگر از عوامل گرایش به سیگار شرایط محیطی موجود است. بزرگ شدن در محیطی که پر از استرس است و مورد توجه نبودن از طرف خانواده باعث می‌شود که فرد جهت کم کردن استرس خود به سمت سیگار برود.

از دیگر عوامل گرایش به سیگار و اعتیاد به آن می توان به  ویژگی های شخصیتی و فردی، وجود فشار عصبی و عوامل اجتماعی اشاره کرد که آسیب های روحی، روانی و جسمانی را برای فرد به همراه دارند.

بین مصرف نیکوتین و سیگار با مصرف مواد مخدر رابطه مستقیمی وجود دارد اما بیشتر افراد این رابطه را مورد توجه قرار نداده و بدلیل عدم آگاهی تصمیم به ترک سیگار و درمان اعتیاد خود خود نمی گیرند.

با مصرف سیگار و اعتیاد به آن، فرد مصرف کننده کم کم به سمت مصرف مواد کشیده می‌شود.

زیرا مصرف نیکوتین و سیگار می تواند همزمان به مصرف الکل، تریاک، هروئین و یا هر ماده مخدر دیگری انجام گیرد و مشکلی را ایجاد نمی کند و اشتیاق فرد و میل او به مصرف کردن مواد مخدر را زیاد می کند.

عوارض ناشی از اعتیاد

داشتن اعتیاد به هر ماده ای با خود یکسری عوارض را هم برای شخص به همراه دارد، از عوارض ناشی از مصرف مواد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عوارض در سلامت شخص
• کم شدن وزن بدن
• ایجاد سوءتغذیه
• افسرده شدن
• ایجاد اختلال در خواب
• ایجاد پوکی در استخوان ها
• بروز بیماری های قلبی و ریوی
• عوارض روانی
• نداشتن تعادل روانی
• ضعیف شدن اراده و نداشتن مسئولیت
• بی قرار شدن
• داشتن احساسات کاذب
• وجود اضطراب به صورت دائم
• داشتن احساس بی کفایتی
• توجه نکردن به اصول و مقررات حاکم بر جامعه
• عوارض خانوادگی
• خشونت در خانواده چون کودک آزاری و یا همسرآزاری
• غافل شدن از فرزندان
• خودکشی کردن فرزندان
• افت کردن سطح اقتصادی خانوداه
• افت کردن سطح اجتماعی خانواده
• طلاق گرفتن
• ایجاد مشکلات تحصیلی

داشتن اعتیاد تاثیرات بد زیادی بر زندگی فرد دارد لذا فرد باید با مراجعه به متخصص همچون دکتر سید فخرالدین آرمن و انجام مشاوره اعتیاد نسبت به درمان وبهبود زندگی خود اقدام کند.