بهترین دارو برای پانیک

اختلال پانیک

همه افراد در طول زندگی خود یکبار را دچار حملات پانیک شده اند و مشکل خاصی برایشان پیش نیامده است.

زمانی که حملات پانیک با شدت و تعداد دفعات بالا باشد می تواند برای فرد مشکل ساز شود.

حملات اختلال پانیک به صورت ناگهانی و با میزان شدت متفاوتی در افراد رخ می دهد و باید جهت رفع و درمان آنها، اقدامات پزشکی لازم صورت بگیرد.

اختلال پانیک نوعی بیماری روانی است که باعث تجربه شدید ترس، اضطراب و نگرانی می‌شود.

اضطراب ناشی از این اختلال کاملا ناگهانی رخ داده و احساسی چون بروز حملات قلبی یا حس مرگ را به فرد القا می کند.

این بیماری با علائمی چون نفس تنگی، تعریق کردن، داشتن سرگیجه و وجود درد در قفسه سینه همراه است و موجب می گردد فرد توانایی انجام فعالیت های روزمره خود را از دست بدهد.

افرادی که این بیماری را درمان می کنند می توانند روی آن و ترس و نگرانی های ایجاد شده کنترل داشته و زندگی روزمره و عادی خود را ادامه دهند.

افرادی را مبتلا به اختلال پانیک می دانند که به صورت مرتب و مکرر دچار حملات ترس و هراس می‌شوند.

باید این افراد به پزشک مراجعه کنند و تحت درمان قرار بگیرند.

پزشک با تجویز دارو هایی چون دارو های ضد اضطراب، موجب کنترل حملات پانیک در این افراد میشود، ولی چند هفته ای زمان لازم است تا این دارو ها تاثیرات خود را بر روی فرد بیمار بگذارند.

اختلال پانیک چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص اختلال پانیک بر اساس بررسی شرح‌حال، علائم، دفعات حملات و تأثیر آن‌ها بر زندگی روزمره انجام می‌شود. پزشک یا متخصص سلامت روان درباره زمان شروع حملات، مدت و شدت علائم، نگرانی از تکرار حمله و تغییراتی که فرد برای جلوگیری از حملات در رفتار خود ایجاد کرده است، سؤال می‌کند.

برای تشخیص اختلال پانیک، صرف تجربه یک حمله کافی نیست. متخصص بررسی می‌کند که آیا حملات به‌صورت مکرر و غیرمنتظره رخ داده‌اند و آیا پس از آن‌ها نگرانی پایدار یا تغییر رفتاری قابل‌توجه ایجاد شده است. همچنین باید احتمال مشکلات جسمی یا اثر داروها و مواد محرک که ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند، در نظر گرفته شود.

بسته به علائم و سابقه فرد، ممکن است بررسی‌هایی برای ارزیابی وضعیت قلب، تیروئید یا سایر علل جسمی لازم باشد. هدف از این ارزیابی، رسیدن به تشخیص دقیق و انتخاب درمان متناسب با شرایط فرد است؛ نه اینکه تمام علائم اضطرابی الزاماً ناشی از اختلال پانیک در نظر گرفته شوند.

تفاوت حمله پانیک با حمله قلبی چیست؟

حمله پانیک و حمله قلبی ممکن است علائم مشترکی مانند درد یا فشار قفسه سینه، تپش قلب، تعریق، سرگیجه و تنگی نفس داشته باشند. همین شباهت باعث می‌شود تشخیص علت علائم صرفاً بر اساس احساس فرد دشوار باشد.

در حمله پانیک، ترس شدید و ناگهانی، احساس از دست دادن کنترل و نگرانی از مرگ ممکن است برجسته باشند. در حمله قلبی نیز ممکن است درد یا فشار قفسه سینه، انتشار درد به بازو، پشت، گردن یا فک، تنگی نفس، تهوع و تعریق دیده شود. بااین‌حال، هیچ‌یک از این نشانه‌ها به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند.

اگر درد یا فشار قفسه سینه برای نخستین بار رخ داده، شدید یا مداوم است یا با تنگی نفس، ضعف شدید، تعریق سرد یا غش همراه شده است، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت. حتی اگر فرد سابقه اختلال پانیک داشته باشد، نباید علائم جدید یا غیرمعمول را خودکار به اضطراب نسبت دهد. تشخیص تفاوت این دو وضعیت در صورت نیاز به معاینه، نوار قلب و سایر بررسی‌های پزشکی انجام می‌شود.

علائم حمله پانیک چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم؟

حمله پانیک معمولاً به‌صورت ناگهانی شروع می‌شود و با ترس شدید یا احساس ناراحتی قابل‌توجه همراه است. تپش قلب، تعریق، لرزش، احساس تنگی نفس، سرگیجه، درد قفسه سینه، احساس خفگی، ترس از دست دادن کنترل و ترس از مرگ از علائم احتمالی آن هستند. همه افراد تمام این نشانه‌ها را تجربه نمی‌کنند و شدت علائم نیز می‌تواند متفاوت باشد.

حمله پانیک معمولاً طی چند دقیقه به اوج شدت می‌رسد و پس از آن به‌تدریج فروکش می‌کند؛ بااین‌حال، ممکن است فرد تا مدتی احساس خستگی یا نگرانی داشته باشد. بروز یک حمله پانیک به‌تنهایی به معنای ابتلا به اختلال پانیک نیست. این اختلال معمولاً با حملات مکرر و غیرمنتظره و نگرانی مداوم درباره تکرار حملات یا تغییر رفتار برای جلوگیری از آن‌ها شناخته می‌شود.

ازآنجاکه برخی علائم حمله پانیک، به‌ویژه درد قفسه سینه و تنگی نفس، ممکن است با مشکلات جسمی جدی نیز دیده شوند، نباید هر علامت ناگهانی را بدون ارزیابی پزشکی به اضطراب نسبت داد.

هنگام حمله پانیک چه کنیم تا علائم کاهش پیدا کنند؟

تجربه حمله پانیک می‌تواند بسیار ترسناک باشد؛ اما چند اقدام ساده ممکن است به فرد کمک کند تا احساس کنترل بیشتری داشته باشد. بهتر است در صورت امکان، به مکانی امن برود، بنشیند و توجه خود را به محیط اطراف و تنفس آرام معطوف کند. تلاش برای نفس کشیدن آرام و طبیعی، بدون نفس‌های عمیق و اجباری، می‌تواند به کاهش احساس آشفتگی کمک کند.

فرد می‌تواند با تمرکز بر جزئیات محیط، مانند دیدن اشیا، شنیدن صداها و احساس تماس پاها با زمین، توجه خود را از افکار ترسناک به زمان حال برگرداند. یادآوری اینکه احساس ترس شدید لزوماً به معنای وقوع اتفاقی خطرناک نیست نیز ممکن است کمک‌کننده باشد؛ البته این یادآوری نباید جایگزین بررسی علائم جسمی مشکوک شود.

اگر حمله برای نخستین بار رخ داده، علائم با دفعات قبل تفاوت دارد یا درد شدید قفسه سینه، غش یا تنگی نفس شدید وجود دارد، باید ارزیابی فوری پزشکی انجام شود. در صورت تکرار حملات نیز مراجعه به متخصص برای تشخیص و انتخاب درمان مناسب اهمیت دارد.

موثرترین دارو برای بیماری پانیک

برای اینکه دارویی را جهت درمان حملات پانیک موثر بدانید باید در نظر بگیرید که آن دارو تا چه حد می تواند حملات پانیک را کنترل کند و میزان وابستگی به آن دارای کمترین میزان ممکن باشد.

از جمله دارو هایی که دارای بیشترین میزان اثرگذاری در کنترل بیماری پانیک می باشند عبارتند از:

دارو های ضد افسردگی

دارو های ضد افسردگی برای کاهش اضطراب، علائم ناشی از اختلال پانیک و تعداد حملات ناشی از آن مناسب است.

این دارو ها با اثرگذاری روی پیام رسان شیمیایی مغز که انتقال دهنده های عصبی هستند، مانع از بروز حملات پانیک می‌شوند.

از جمله دارو های ضد افسردگی مورد استفاده می توان موارد زیر را بیان نمود:

SSRIs یا مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین

مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین جزو اولین دارو هایی هستند که جهت درمان اختلال پانیک مورد استفاده قرار می گیرند.

این دارو باعث تاثیرگذاری بر روی سروتونین شده و از باز جذب شدن آن توسط سلول های عصبی جلوگیری می کند و علائم ناشی از افسردگی و اضطراب را کم می کند.

استفاده از دارو های SSRIs همراه با یکسری عارضه جانبی برای فرد مصرف کننده است، این عارضه ها عبارتند از:

• داشتن اسهال و یبوست
• داشتن حالت تهوع و استفراغ
• سردرد داشتن
• تار شدن دید
• وجود سوءهاضمه
• تعریق زیاد از حد
• کم شدن مقدار اشتها و وزن
• وجود مشکلاتی برای خواب
• ایجاد اختلالاتی در عملکرد جنسی

SNRIs یا مهارکننده های بازجذب سروتونین- نوراپی نفرین

مهار کننده های بازجذب سروتونین نوراپی نفرین جزو دارو های ضد افسردگی هستند که سطح سروتونین سیناپسی و همچنین نوراپی نفرین را بالا می برند و برای درمان اختلالات خلقی مورد استفاده قرار می گیرند.

استفاده از این دارو ها در کنار خواص درمانی همراه با عارضه های جانبی زیر است:

• خستگی زیاد از حد
• خواب آلوده شدن
• داشتن حالت تهوع
• اسهال داشتن
• تعریق زیاد از حد
• بالا رفتن ضربان قلب
• ایجاد لرزش
• بالا رفتن فشار خون

TCAs یا داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای

دارو های ضد افسردگی سه حلقه ای برای درمان کردن اختلالات اضطرابی مفید بوده و جزو گزینه های درمانی مناسب جهت درمان بیماری پانیک هستند.

TCAs ها موجب جلوگیری از جذب سروتونین پیام رسان شیمیایی شده و از باز جذب شدن نوراپی نفرین که نوعی انتقال دهنده عصبی است جلوگیری می کند.

استفاده از این دسته دارو ها در کنار خاصیت درمانی که دارد موجب بروز عوارض زیر در فرد مصرف کننده می‌شود:

• ایجاد یبوست
• بروز سرگیجه
• وجود تاری در دید
• خشک شدن دهان
• حبس شدن ادرار
• داشتن ضربان قلبی تند
• گیج شدن

MAOIs یا مهار کننده های مونوآمین اکسیداز

مهار کننده های مونوآمین اکسیداز جزو اولین دارو های توسعه یافته ای هستند که خاصیت ضد افسردگی دارند و جهت درمان کردن اختلالات اضطرابی مورد استفاده قرار می گیرند.

این داروها موجب مهار شدن فعالیت آنزیم مونوآمین اکسیداز که باعث شکسته شدن انتقال دهنده های عصبی چون نوراپی نفرین و سروتونین میشوند‌.

MAOIs به دلیل تداخلات دارویی و  محدودیت های غذایی که دارند کمتر توسط پزشکان تجویز می‌شوند و همراه با عوارض جانبی زیر هستند:

• ایجاد اسهال یا یبوست
• خشک شدن دهان
• بروز خواب آلودگی یا بی‌خوابی
• سرگیجه داشتن
• حالت تهوع داشتن

دارو های ضد اضطراب

دارو های ضد اضطراب دارای قدرت آرامش بخش هستند و علائم ناشی از حملات پانیک را کاهش می دهند.

این دارو ها موجب می‌شوند که سیستم عصبی فرد مصرف کننده آرام شود و شدت حملات پانیک در وی کاهش یابد.

از جمله دارو های ضد اضطراب می توان به بنزودیازپین ها اشاره کرد.

بنزودیازپین ها از رایج ترین دارو های ضد اضطراب هستند که جهت درمان بیماری پانیک مورد استفاده قرار می گیرند.

این دارو ها باعث آرامش در فرد شده و سرعت علائم مربوط به پانیک را در وی کمتر می کند.

بنزودیازپین ها بر روی GABA (گیرنده های انتقال دهنده عصبی گاما آمینوبوتیریک اسید) اثر گذاشته و سرعت سیستم عصبی مرکزی را کمتر می کند.

این دارو در کنار خاصیت درمانی که دارد می تواند موجب وابستگی و اعتیاد نیز در فرد مصرف کننده شود.

از این رو باید حتما زیر نظر پزشک و طبق دوز تجویزی مصرف شوند و به هیچ وجه خودسرانه مصرف آن قطع یا شروع نشود.

از جمله بنزودیازپین های رایج تجویزی جهت درمان این بیماری می توان به موارد زیر اشاره نمود:

لورازپام، کلونازپان، آلپرازولام، دیازپام،  کلردیازپوکساید

استفاده از درمان دارویی جهت درمان بیماری پانیک چقدر زمان می برد؟

اثرگذاری داروی تجویزی برای درمان این اختلال بستگی به سن، شدت بیماری و علائم ظاهر شده در فرد بیمار دارد.

معمولا داروهای ضد اضطراب چون بنزودیازپین ها دارای اثرگذاری سریع تری بوده و علائم ناشی از اختلال پانیک را تسکین می دهند، از این رو برای درمان کوتاه مدت گزینه مناسبی هستند.

استفاده از داروی ضد افسردگی چون SSRI ها یک الی سه هفته زمان لازم دارد تا اثربخشی لازم را بر روی فرد مصرف کننده بگذارد.

برای مشاهده اثرات داروی مصرفی نیاز به چندین هفته زمان است.

آیا اختلال پانیک بدون دارو درمان می‌شود؟

درمان اختلال پانیک همیشه به معنای مصرف دارو نیست. روان‌درمانی، به‌ویژه درمان شناختی رفتاری (CBT)، از روش‌های مؤثر درمان این اختلال است و می‌تواند به فرد کمک کند افکار ترسناک مرتبط با حملات را شناسایی کند، برداشت خود از علائم جسمی را تغییر دهد و به‌تدریج با موقعیت‌هایی که از آن‌ها اجتناب می‌کند، روبه‌رو شود.

درمان شناختی رفتاری ممکن است شامل آموزش درباره چرخه اضطراب، اصلاح برداشت‌های نادرست از نشانه‌های بدنی و تمرین‌های مواجهه تحت نظر درمانگر باشد. این روش‌ها به فرد کمک می‌کنند تا به‌جای ترسیدن از هر افزایش ضربان قلب یا احساس سرگیجه، واکنش مناسب‌تری نسبت به علائم خود داشته باشد.

انتخاب روان‌درمانی به‌تنهایی یا ترکیب آن با دارو به شدت علائم، میزان اختلال در فعالیت‌های روزمره، ترجیحات فرد و نظر متخصص بستگی دارد. برخی افراد با روان‌درمانی بهبود قابل‌توجهی پیدا می‌کنند و برخی دیگر به درمان ترکیبی نیاز دارند. قطع یا شروع دارو نیز باید با نظر پزشک انجام شود.

درمان های غیر دارویی بیماری پانیک

در کنار استفاده از دارو، مراجعه به پزشک روانشناس و شرکت در جلسات روان درمانی جهت درمان بیماری پانیک موثر می باشد.

در روان درمانی بر روی روان فرد بیمار و شیوه تفکر وی کار کرده و موجب کم شدن علائم اختلال پانیک در فرد بیمار می‌شوند.

از راهکار های موثر درمان اختلال پانیک می توان دارو درمانی در کنار روان درمانی را نام برد.

از جمله روش های روان درمانی مورد استفاده جهت درمان بیماری پانیک، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده ازPFPP یا روان درمانی روان پویشی متمرکز بر هراس
• استفاده از CBT یا درمان شناختی رفتاری
• استفاده از درمان از طریق مواجهه

در کنار روان درمانی می ‌توان با تغییر سبک زندگی نیز موجب کاهش یافتن علائم اختلال پانیک شد.

از اقدامات لازم جهت تغییر سبک زندگی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• داشتن ورزشی منظم
• استفاده از رژیم غذایی سالم
• داشتن خوابی کافی
• انجام یوگا و مدیتیشن
• داشتن ارتباطات اجتماعی به صورت مفید
• کم کردن میزان مصرف کافئین و سیگار

آیا اختلال پانیک دوباره برمی‌گردد؟ چگونه از عود حملات جلوگیری کنیم؟

پس از بهبود اختلال پانیک، ممکن است بعضی افراد دوباره حملات اضطرابی را تجربه کنند؛ اما عود علائم به معنای شکست درمان نیست. شناسایی عوامل تشدیدکننده، ادامه برنامه درمانی و یادگیری مهارت‌های مدیریت اضطراب می‌تواند به کاهش احتمال بازگشت مشکلات کمک کند.

خواب منظم، فعالیت بدنی متناسب، محدود کردن مصرف کافئین در افراد حساس و پرهیز از مصرف خودسرانه داروها یا مواد محرک می‌توانند در مدیریت اضطراب مؤثر باشند. همچنین بهتر است فرد نشانه‌های اولیه افزایش اضطراب خود را بشناسد و در صورت بازگشت حملات، پیش از تشدید مشکلات با درمانگر یا پزشک مشورت کند.

در صورت مصرف دارو، نباید با بهتر شدن علائم، درمان را ناگهانی قطع کرد؛ به‌ویژه برخی داروها ممکن است در صورت قطع ناگهانی موجب بروز علائم ناخوشایند شوند. پیگیری درمان و تنظیم برنامه ادامه یا کاهش دارو زیر نظر پزشک، بخش مهمی از مراقبت بلندمدت است.