زمانی که تغییراتی به صورت مکرر در خلق و خوی فرد ایجاد شود و روی عواطف و احساسات وی تاثیر بگذارد، دچار اختلالات خلقی شده است.
ممکن است فردی برای یک روز احساس شادی کرده درحالی که روز دیگر اصلا حوصله نداشته باشد.
این تغییرات طبیعی است ولی زمانیکه تغییرات خلق و خو کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار دهد، فرد به تغییرات خلقی مبتلا شده است و تغییراتی جدی در خلق و خوی وی رخ داده است.
این اختلال در سه مشخصه شیدایی، افسردگی و اختلال دو قطبی وجود دارد و اختلال دو قطبی به مزر بین شیدایی و افسردگی می گویند.
انواع اختلالات خلقی
فهرست مطالب
Toggle
اختلالات خلقی در انواع مختلفی وجود دارد از جمله:
مانیا
مانیا و یا هیپومانیا که یکی از نوع های اختلال دو قطبی است که خفیف تر از شیدایی رخ می دهد.
این دوره کوتاه بوده و مدت زمانی کمتر از یک هفته رخ می دهد.
این اختلال روی عملکرد روزانه فرد تاثیر زیادی ندارد.
افسردگی
افسردگی اساسی که در آن فرد به دوره هایی طولانی از غم و اندوه مواجه میشود و نسبت به فعالیت های مورد علاقه خود، بی علاقه شده و حس بی ارزشی به وی دست می دهد.
اختلالات خلقی
اختلالات خلقی با تغییرات فصلی یا SAD که این افسردگی به دلیل اینکه فرد ساعات کمی را در معرض نور خورشید قرار می گیرد رخ می دهد که شروع آن از آخرای پاییز تا اول های بهار است.
اختلال دو قطبی از رایج ترین نوع های اختلال بوده که به آن افسردگی شیدایی می گویند و دارای دوره های افسردگی و شیدایی است.
PMS
اختلال پیش از قاعدگی و یا PMS که به تغییرات خلقی، حس غم، افسردگی و یا عصبانیت که پیش از قاعدگی رخ می دهد گفته میشود و با شروع شدن قاعدگی در فرد برطرف می گردد.
افسردگی بعد از زایمان
افسردگی بعد از زایمان که از شایع ترین نوع های افسردگی محسوب میشود که در دوران بارداری و زایمان زن به دلیل تغییرات هورمونی، عاطفی و اجتماعی ر خ می دهد.
اختلال دیس تایمیک
این اختلال جزو رایج ترین ها بوده و به عنوان اختلال افسردگی مداوم تلقی میشود و فرد حداقل دو سال در اکثر روزهای سال دارای حالت افسردگی است.
اختلال خلق ادواری
اختلال خلق ادواری و یا اختلال سیکلوتایمیک که دارای علائمی شدیدتر از اختلال دو قطبی است و فرد دارای حالتی قطبی ناپایدار به صورت مزمن است.
افرادی که به این اختلال مبتلا هستند حداقل برای دو سال به هیپومانیا و افسردگی به صورت خفیف مبتلا هستند و تغییرات احساسی آنها روی عملکرد فرد تاثیر میگذارد.
علائم ناشی از اختلالات خلقی
علائم با توجه به سن فرد و نوع اختلال متفاوت است ولی شایع ترین آنها به قرار زیر است:
- فرد دارای عزت نفس پایین است.
- خلق و خوی فرد به صورت غمگین و مضطرب میشود.
- فرد حس بی ارزش بودن و بی کفایت بودن می کند.
- فرد حس گناه زیاد از حد دارد.
- احساس ناامیدی به فرد دست می دهد و درمانده میشود.
- در روابط زناشویی فرد و روابط اجتماعی وی مشکل ایجاد میشود.
- به انجام کارهای عادی فرد علاقه ای ندارد.
- در میزان اشتهای فرد تغییراتی رخ می دهد و وزن وی به صورت شدید دچار تغییر میشود.
- میزان انرژی کم میشود.
- در تمرکز کردن، فرد دچار مشکل میشود.
- فرد نمیتواند به خوبی تصمیم گیری کند.
- فکر خودکشی به ذهن فرد خطور میکند.
- فرد دچار پرخاشگری و تحریک پذیری میشود.
چه زمانی باید برای اختلالات خلقی به پزشک مراجعه کرد؟
چنانچه فرد نگران ابتلا به اختلالات خلقی است و موارد زیر را در خود مشاهده میکند حتماً برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کند:
- وجود تداخلاتی در احساسات فرد در انجام دادن فعالیت های اجتماعی و روزمره.
- داشتن مشکلاتی در استفاده کردن از دارو
- فکر کردن فرد به خودکشی
اختلالات خلقی ایجاد شده خود به خود درمان نمیشوند و حتماً باید برای پیگیری و درمان به پزشک متخصص همچون دکتر سید فخرالدین آرمن مراجعه کرد.
درمان کردن اختلالات خلقی

برای درمان کردن اختلالات خلقی حتماً باید به مراکز روانشناسی مراجعه نمود و به هیچ وجه خود درمانی را انجام ندهید.
از جمله راه های درمان اختلالات خلقی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
انجام روان درمانی
روان درمانی را نوعی گفتگو درمانی و انجام مشاوره می دانند و جزو روش های موثر در درمان اختلالات خلقی محسوب میشود که باید تحت نظر متخصص حاذقی همچون دکتر سید فخرالدین آرمن انجام شود.
انواع مختلف روان درمانی و قرار زیر است:
استفاده از درمان CBT
در این روش الگو های رفتاری که موجب تاثیرگذاری منفی میشوند را مورد توجه قرار می دهند.
در این روش درمانی استراتژی های مربوط به مقابله، مهارت هایی که مربوط به حل مسئله هستند و استفاده از دیدگاه هایی که تعادل را برگزار می کنند مورد توجه قرار می گیرد.
انجام درمان روان پویا
در این روش درمانی تعارض هایی که حل نشده بوده و فرایند هایی که به صورت ناخودآگاه رخ داده است مورد توجه قرار می گیرد.
در این روش درمانی خودآگاهی را بیشتر کرده و موجب ارتقا یافتن بینش در مقابل احساسات و تجربیات می گردد.
انجام درمان بین فردی و یا IPT
در این روش رابط بین فردی بهبود می یابد و مسئله های اجتماعی و روابط فرد مورد توجه قرار می گیرد.
استفاده از دارو
از موارد ضروری درمان اختلالات خلقی می توان به استفاده از دارو اشاره کرد.
معمولا از داروهای زیر جهت درمان این اختلال استفاده میشود:
- دارو های ضد افسردگی که موجب کم شدن علائم افسردگی میشوند.
- دارو های تثبیت کننده خلق و خو که جهت اختلالات دو قطبی تجویز گردیده تا نوسانات ایجاد شده در خلق و خو را کمی بهبود دهد.
- داروهای ضد اضطراب و استرس که برای درمان اضطراب فرد مورد استفاده قرار می گیرد.
نوروفيدبک
از جدید ترین راه های درمانی اختلالات خلقی است که موجب برگشتن عملکرد مغز به حالت نرمال شده و اختلالات خلقی را درمان می نماید.
در این روش از طریق برنامه ای مشخص که آموزشی است و یکسری دستگاه مخصوص موجب آموزش دوباره مغز شده تا تنظیم گردد.
در این روش الکترود هایی روی سر قرار می گیرد و با دریافت کردن امواج مغزی و بررسی آنها، فیدبک مناسب را برای مغز فرد ارسال می نمایند تا دوباره تنظیم گردد.
با نرمال شدن سیگنال های مغزی اختلالات خلقی نیز درمان میشوند.
تغییر دادن سبک زندگی

داشتن تغییراتی مثبت در روند زندگی و سبکی که فرد دارد می تواند تا حدودی بر روی این اختلالات تاثیر گذاشته و در بهبود فرد اثر بخش باشد.
از جمله تغییرات سبک زندگی می توان موارد زیر را بیان کرد:
- داشتن ورزش به صورت منظم که موجب ترشح شدن اندورفین شده و بر خلق و خوی فرد اثرگذار است.
- داشتن رژیم غذایی مناسب و سالم که سرشار از میوه ها، سبزیجات، پروتئین، غلات و امگا۳ باشد.
- داشتن میزان خواب کافی که به صورت منظم باشد روی خلق و خو اثر می گذارد.
- مدیریت نمودن میزان استرس از طریق استفاده از تکنیک هایی چون مدیتیشن، تمرین تنفس و تکنیک های تمدد اعصاب
- داشتن حمایت اجتماعی از طریق ایجاد سیستمی حمایتی به صورت قوی از طرف اقوام، دوستان و…
استفاده از خانواده درمانی
خانواده ها نقش بسیار مهم و حیاتی در حمایت از فرد داشته و با آموزش دیدن در چگونگی رفتار با فرزندان مبتلا به این اختلال می توانند آن را مدیریت نمایند.
متخصصان موجب کشف شدن علت این اختلال و استرس در کودک شده و راه های مقابله با آن را آموزش می دهند.
8 پاسخ
تغییر سبک زندگی واقعاً روی درمان اختلال خلق تأثیر داره؟
با سلام
بله، خواب کافی، رژیم سالم و کاهش استرس میتونن اثر دارو و درمان رو خیلی بهتر کنن.
داروهای ضدافسردگی برای همه اختلالات خلقی مناسبه؟
با سلام
خیر نوع دارو بستگی به شدت و نوع اختلال داره. پزشک با بررسی دقیق داروی مناسب رو تجویز میکنه.
ورزش و تغذیه میتونن در درمان اختلالات خلقی کمک کنن؟
با سلام
بله، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و تغذیه سالم نقش مهمی در کاهش علائم و بهبود خلق و خو دارن.
چند وقته بیانرژی و بیحوصلگی شدید دارم، از کجا بفهمم اینا نشونه اختلال خلقیه یا فقط خستگیه؟
با سلام
وقتی این حالها طول میکشه و روی کار، خواب یا روابط تأثیر میذاره باید بررسی بشه. خستگی معمولاً با استراحت بهتر میشه، ولی اختلالات خلقی نه. یک ارزیابی ساده میتونه علت رو مشخص کنه.