درمان اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی به اختلال مزمن مغزی و بیماری روانی می گویند که باعث به وجود آمدن توهم، نداشتن انگیزه، هذیان گویی و رفتاری آشفته میشود.

افرادی که به این اختلال مبتلا هستند با واقعیت زندگی ارتباطی ندارند و در زندگی روزمره با مشکلاتی مواجه هستند.

ابتلا به این بیماری باعث بروز یکسری علائم در فرد مبتلا میشود که این علائم عبارتند از:

• توهم داشتن
• داشتن رفتار های اغراق آمیز
• هذیان گویی
• داشتن باور های تحریف شده
• نداشتن توانایی یا کاهش توانایی برای شروع برنامه ای
• عدم توانایی در درست صحبت کردن
• عدم ابزار احساسات
• نداشتن تمرکز
• کاهش حافظه
• کم شدن عملکرد های آموزشی

این بیماری از طریق درمان قابل کنترل است و می توان با درمان شرایط بهتری را برای بیمار مهیا نمود. در ادامه شما را به راه های درمان این بیماری بیشتر آشنا می کنیم.

درمان بیماری اسکیزوفرنی

بیماری اسکیزوفرنی جز بیماری ‌هایی است که درمان قطعی و ۱۰۰ درصدی ندارد اما با استفاده از راهکار های درمانی می‌ توان تا حدودی علائم ناشی از این بیماری را کاهش داد و بهبود حال بیمار را فراهم کرد.

بیماران اسکیزوفرنی که تحت درمان قرار می ‌گیرند می‌ توانند همانند دیگر افراد، در جامعه مشارکت داشته و ازدواج کرده و خانواده تشکیل دهند، اما باید همیشه تحت مراقبت پزشک بوده و نکات مراقبتی و داروهای تجویزی پزشک را به خوبی مورد استفاده قرار دهند.

هر فردی که با علائم روان پریشی مواجه است باید جهت بررسی این علائم و انجام درمان به پزشک متخصص مراجعه کند.

این رو باید بگوییم که اکثر افرادی که با این اختلال روبرو هستند به دیگران آسیبی وارد نمی ‌کنند اما در برخی از مواقع ممکن است که با خشونت یا انجام خودکشی مواجه شوند، به همین دلیل است که باید حتماً تحت درمان قرار بگیرند.

برای درمان اسکیزوفرنی باید ترکیبی از راهکار های درمانی را مورد استفاده قرار داد که این راه‌ های درمانی عبارتند از:

• دارودرمانی
• استفاده از مشاوره روانشناختی و انجام حمایت های اجتماعی
• هیپنوتیزم
• جراحی

درمان دارویی بیماری اسکیزوفرنی

برای درمان بیماری اسکیزوفرنی از دارو های ضد روان پریشی استفاده می ‌کنند و با استفاده از آنها می ‌توان علائم مثبت این بیماری را بهبود بخشید.

هر فرد نسبت به داروی ضد روان پریشی (ضدسایکوز) تجویزی واکنش متفاوتی از خود نشان می دهد به همین دلیل است که پیش از اینکه دارو ها اثر خود را بگذارند و اثربخش‌ترین آنها مشخص گردد، ممکن است که چندین دارو برای بیمار امتحان شود.

زمانی که اثربخش‌ترین دارو مشخص شد بیمار باید آن دارو را ادامه دهد تا علائم ظاهر شده در خود را بهبود بخشد.

اگر دارو ها به صورت کامل استفاده نشوند و استفاده از آنها قطع شود ممکن است که بیمار دوباره با روان پریشی مواجه شده و حتی شرایط وی از موقعیت قبلی نیز حادتر شود.

دارو های ضد روان پریشی یا دارو های ضدسایکوز در دو دسته دارو های نسل اول و دارو های نسل دوم قرار می ‌گیرند که عوارض جانبی هر دسته کاملاً متفاوت است و تفاوت‌ هایی میان این دو دسته وجود دارد.

اینکه برای هر فرد مبتلا به بیماری اسکیزوفرنی کدام یک از این دارو ها موثرتر است مشخص نیست اینکه میان فواید و عوارض دارو برای فرد بیمار بتوان یک توازنی را برقرار کرد و مناسب‌ترین دارو را انتخاب کرد، نیاز به انجام آزمون خطای هوشمندانه توسط پزشک دارد.

پزشکان متخصص از جمله دکتر سیدفخرالدین آرمن پیشنهاد می ‌کنند که ابتدا دارو ها با دوز بسیار پایین برای بیمار تجویز شود و سپس با توجه به شرایط بیمار و تاثیراتی که دارو برای وی می ‌گذارد میزان دوز دارو را تنظیم نمود.

دارو های ضد سایکوز نسل اول اولین دارو های تولید شده ضد روان پریشی هستند که به آنها ضد سایکوز های تیپیک هم گفته میشود.

این دارو ها شامل داروی هالوپریدول، داروی کلرپرومازین و همچنین داروی پرفنازین هستند و به اندازه دارو های جدید موثر می باشند.

این دارو ها را باید با دوز متوسط مورد استفاده قرار داد تا عارضه‌ های جانبی ناشی از آنها به حداقل برسد.

استفاده از دارو های قدیمی به جای دارو های جدید به دلیل ارزان‌تر بودن باعث بروز عوارضی چون بی‌قرار شدن با مصرف طولانی مدت، اسپاسم عضلاتی و داشتن حرکت های غیر عادی عضلانی چون دیسکینزی تأخیری میشود.

دارو های ضد سایکوز نسل دوم که به آن ها ضد سایکوز آتیپیک هم می گویند شامل دارو های کلوزاپین، ریسپریدون، اولانزاپین، آریپیپرازول، آسناپین، کوئتیاپین و … هستند.

عارضه ناشی از مصرف این نوع دارو ها شامل بالا رفتن وزن بدن و ایجاد تغییراتی در سوخت و ساز بدن می باشد و ریسک ابتلا به دیابت و افزایش کلسترول خون در صورت مصرف این دارو ها بالا است.

پزشکان از دارو های اولانزاپین و کلوزاپین بعد از انجام آزمایشات لازم و مصرف دیگر دارو ها استفاده می کنند.

این دو دارو نسبت به دیگر دارو های ضد روان پریشی، باعث بالا رفتن بیشتر وزن بدن می‌شوند و مصرف این دارو در افراد اندکی باعث جلوگیری از تولید گلبول های سفید خون برای مبارزه کردن با عفونت در بدن می گردد.

زمانی که داروی مناسب بدن و ترکیب دارویی مناسب فرد مشخص شود باید فرد بیمار این روند را ادامه دهد و دارو ها را استفاده کند تا مانع از بروز علائم ناشی از این بیماری در خود شود و ریسک عود دوباره این بیماری به حداقل برسد.

استفاده از دارو های ضد سایکوز باعث بروز یک سری عارضه در فرد مصرف کننده می‌شود که این عارضه ‌ها عبارتند از:

• بی انگیزگی
• اختلال در تمرکز
• ایجاد تغییراتی در خواب
• خشک شدن دهان
• داشتن یبوست
• تغییر در فشار خون

مشاوره روانشناختی و انجام حمایت های اجتماعی

با استفاده از مداخلات روانشناختی و رفتاری می ‌توان علائم و مشکلات روانی ناشی از بیماری اسکیزوفرنی را بهبود بخشید‌ که این مداخلات شامل CBT یا مداخلات مبتنی بر شناخت، انجام مداخلات خانوادگی و … هستند.

یکی از راهکار های درمانی بیماری اسکیزوفرنی بدون استفاده از دارو استفاده از مشاوره درمانی است.

در طول انجام مشاوره درمانی بیمار می‌ تواند با مشکلات عاطفی و روانی خود روبرو شده و با آنها مبارزه نماید و راهکار های مدیریت این مشکلات را یاد بگیرد.

در جلسات مشاوره درمانی بیمار در رابطه با تجربیاتی که داشته و علائمی که در خود دیده است صحبت کرده و راهکار هایی که باعث بهبودی زندگی وی می‌شود را می‌آموزد.

مشاور درمانی دارای انواع مختلفی به قرار زیر است که با توجه به شرایط بیمار مورد استفاده قرار می ‌گیرد:

• انجام مشاوره خانوادگی
• انجام مشاوره فردی
• انجام مشاوره گروهی

مداخلات رفتاری یکی دیگر از راه‌ های درمانی بیماری اسکیزوفرنی است که باعث بهتر شدن عملکرد روزانه بیمار و مهارت های اجتماعی وی می گردد.

از جمله مداخلات رفتاری می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد که باعث بهبودی بیمار و کنترل علائم این بیماری در آنها می شود:

• آموزش دادن مهارت‌ های اجتماعی
• آموزش در رابطه با مدیریت استرس
• انجام مداخلات محیطی

حمایت اجتماعی و راهنمایی کردن از طریق خانواده فرد بیمار و افرادی که در زندگی وی بسیار اهمیت دارند یکی دیگر از راهکار هایی است که می ‌توان برای درمان بیماری اسکیزوفرنی به کار گرفت تا باعث بهبود وضعیت روانی و اجتماعی بیمار شد.

انجام پشتیبانی اجتماعی نیز به طریق مختلف صورت می‌ گیرد که عبارتند از:

• ایجاد گروه های حمایتی
• برنامه هایی برای تامین کردن مسکن و اشتغال فرد بیمار

درمان کردن بیماران مبتلا به بیماری اسکیزوفرنی باید توسط پزشک و تیم متخصص در این زمینه با همکاری اعضای خانواده بیمار و خود بیمار انجام گیرد.

شرایط هر بیمار کاملا متفاوت است و باید راهکار های درمانی با توجه به شرایط بیمار و وضعیتی که دارد به کار گرفته شود.

معمولاً با استفاده از روش ‌های درمانی ترکیبی که شامل دارو و روش‌ های روانشناختی است اقدامات لازم در جهت بهبود بیمار انجام می گیرد.

هیپنوتیزم

استفاده دارو برای برخی از بیماران مبتلا به بیماری اسکیزوفرنی مناسب نیست زیرا مغز برخی بیماران از لحاظ فیزیکی هیچ صدمه‌ای ندیده است.

به همین دلیل است که پزشکان استفاده از هیپنوتیزم و درمان آرام سازی را برای این بیماران مناسب می دانند.

هیپنوتیزم روشی است که با تاثیرگذاری بر روی ناخودآگاه بیمار، باعث تحت تاثیر قرارگرفتن رفتار ها، تفکر و احساسات وی می گردد.

هیپنوتیزم درمانی است که بر روی ذهن انجام می‌شود و با وارد کردن فرد به حالت هیپنوتیک‌، تاثیرات پیشنهادی مثبتی بر روی ذهن فرد بیمار می گذارد.

انجام هیپنوتیزم باید توسط تیم درمانی متخصص در این زمینه صورت بگیرد و با بررسی کامل وضعیت بیمار و نیاز هایی که دارد به کار گرفته شود.

انجام جراحی

زمانی که بیماری اسکیزوفرنی از طریق دیگر راهکار های درمانی (درمان دارویی و روانشناختی و هیپنوتیزم)، درمان نشود و بهبودی برای بیمار حاصل نشود تنها راهکار درمانی باقیمانده که ممکن است باعث بهبودی بیمار شود، استفاده از روش جراحی است.

روش جراحی در موارد خیلی نادر مورد استفاده قرار می گیرد و انجام آن نیاز به تیم درمانی متخصص دارد.

در این روش درمانی از تحریک عمقی مغز استفاده می‌شود.

برای تحریک عمقی مغز پزشک متخصص الکترود هایی را در مغز به صورت زیر پوستی قرار می دهد و با وجود آنها جریان الکتریکی به قسمت های خاصی از مغز، به وسیله سیستم تحریک عمقی مغز، هدایت می گردد.

با استفاده از این روش توهم بیمار بهتر می‌شود ولی باز هم در مورد اثربخشی آن بررسی های کافی صورت نگرفته است.

درمان شدگان اسکیزوفرنی

سال‌ ها با اسکیزوفرنی زندگی کردم و بارها فکر می‌ کردم هیچ راهی برای بازگشت به زندگی عادی وجود ندارد.

علائمی مثل صداهای مزاحم در ذهن و احساس جدایی از اطرافیان، روزها و شب‌ هایم را سخت کرده بود.

وقتی تصمیم گرفتم درمان را جدی بگیرم و به توصیه‌ های پزشک، دارو و جلسات مشاوره پایبند بمانم، تغییرات آرام‌ آرام خودش را نشان داد.

روند بهبود اسکیزوفرنی شاید زمان‌ بر باشد، اما هر قدم کوچک به من امید دوباره داد و باعث شد دوباره بتوانم در کنار خانواده حضور داشته باشم و حتی برای آینده برنامه‌ ریزی کنم.

امروز بعد از تجربه‌ ی شخصی در درمان اسکیزوفرنی، می‌ دانم که این بیماری پایان زندگی نیست.

یاد گرفتم که با مدیریت علائم، حمایت خانواده و ادامه‌ ی درمان می‌ توان به کیفیت بالاتری از زندگی رسید.

زندگی بعد از درمان اسکیزوفرنی برای من به معنای آرامش، بازگشت اعتماد به‌ نفس و حتی پیدا کردن هدف‌ های تازه بود.

به همین دلیل تجربه‌ ام را به اشتراک می‌ گذارم تا هر کسی که در مسیر درمان قرار دارد بداند امید واقعی وجود دارد و با پشتکار می‌ توان بهبودی را تجربه کرد.