بهترین داروی خواب چیست؟

بی خوابی

اختلال خواب و بی خوابی چیست؟ جزو آن دسته عارضه های ناراحت کننده و آزار دهنده است که در میان زنان و مردان مخصوصا افراد مسن شایع می باشد.

بی خواب شدن و عدم وجود خوابی با کیفیت بر روی زندگی مردم اثر می گذارد و کیفیت آن را کاهش می دهد. افراد مبتلا به بی خوابی همواره به دنبال راهکارهایی جهت رفع این عارضه هستند.

برای این منظور پزشکان داروهایی را ساخته‌اند که افراد مبتلا به بی خوابی در این شرایط می ‌توانند از آنها استفاده کنند و مشکل بی‌خوابی را در خود رفع نمایند.

بهترین داروی بی خوابی

انتخاب بهترین دارو جهت بی‌خوابی به شدت این عارضه و علت آن بستگی دارد.

بی‌خوابی در افراد موجب کاهش کیفیت زندگی شده و عملکرد روزمره آنها را با مشکل مواجه می‌ کند.

از این رو پزشکان جهت رفع این عارضه داروهایی را تجویز می‌ کنند تا چرخه خواب بیمار تنظیم گردد.

انتخاب مناسب‌ترین دارو برای هر بیمار به عوامل مختلفی بستگی دارد و باید با توجه به شرایط بیمار و میزان پاسخ‌دهی بدن وی به دارو ها، بهترین دارو را برای بیمار انتخاب کرد.

بهترین دارو ها جهت درمان بی‌ خوابی عبارتند از:

ملاتونین

ملاتونین بهترین قرص خواب آوری است که هورمونی بوده و به صورت طبیعی در بدن وجود دارد. این هورمون باعث تنظیم شدن چرخه خواب و بیداری می‌ شود.

ترشح این ماده توسط بدن بستگی زیادی به نور و تاریکی دارد.

در هنگام تاریکی و در شب ها ترشح آن در بدن بیشتر است.

این دارو در اشکال مختلفی موجود است و می تواند مورد استفاده قرار بگیرد.

ملاتونین چون آنتی اکسیدان از بدن در مقابل آسیب های ناشی از رادیکال های آزاد محافظت می‌ کند و تاثیر مثبتی بر روی سلامتی بدن و بافت های آن دارد.

با مصرف قرص ملاتونین می توان ساعت های خواب و بیداری را تنظیم کرد و باعث بهبود کیفیت خواب شد.

بهترین زمان مصرف قرص بستگی به دلایل مختلف دارد.

به طور کلی بهترین زمان مصرف نیم ساعت الی یک ساعت قبل از تایم خواب است.

زولپیدم

زولپیدم جزو دارو های خواب آوری است که اثرگذاری سریع داشته و در دسته دارو های گروه Z قرار می گیرد.

استفاده از این دارو باعث کند شدن فعالیت مغز شده و خوابی آسان را برای فرد به همراه دارد.

داروی زولپیدم معمولاً با دوز پایین تجویز می‌ شود. بعد از گذشت مدتی و چنان چه لازم باشد، دوز آن افزایش پیدا کرده و به حداکثر ۱۰ میلی‌گرم در روز می‌رسد.

داروی زولپیدم توسط زنان باردار نباید مصرف شود و مصرف آن توسط بیماران باید حتماً با تجویز پزشک باشد زیرا استفاده از این دارو بدون تجویز پزشک و به صورت خودسر عوارض شدیدی را به همراه دارد.

پزشک میزان دوز تجویزی را با توجه به شرایط بیمار مشخص می کند.

زوپیکلون

زوپیکلون یکی از بهترین دارو ها جهت درمان بی‌خوابی است.

این دارو باعث تاثیرگذاری بر روی گاما آمینوبوتیریک اسید (ماده شیمیایی آرام بخش) در مغز شده و با تنظیم کردن سطح این ماده، مشکل بی خوابی را رفع می کند.

گاما آمینوبوتیریک اسید یا GABA در چرخه خواب و بیداری نقش مهمی دارد و کم بودن آن باعث بی خوابی در فرد می گردد.

با مصرف این دارو مدت زمان ۱ ساعته جهت اثرگذاری لازم است تا دارو اثر خود را گذاشته و منجر به خواب شود.

این دارو ممکن است باعث وابستگی در بیمار شود از این رو نباید بیشتر از دو تا چهار هفته مورد استفاده قرار گیرد.

اسزوپیکلون

اسزوپیکلون جزو دارو های قوی جهت رفع دلایل بی‌ خوابی است و در دسته دارو های سرکوب کننده سیستم عصبی مرکزی به نام CNS قرار می گیرد.

این دارو موجب کاهش سرعت سیستم عصبی شده و خواب راحت تر را برای بیمار به همراه دارد.

استفاده از این دارو همراه با یک سری عارضه است از این رو بهتر است که بیشتر از یک تا دو هفته مورد استفاده قرار نگیرد.

راملتیون

راملتیون جزو آگونیست گیرنده ملاتونین بوده و بر روی گیرنده های ملاتونین اثر گذاشته و با شبیه سازی کردن اثر این ماده موجب تنظیم شدن چرخه خواب و ایجاد خوابی راحت می گردد.

این دارو احتمال وابستگی پایینی دارد و عارضه های جانبی ناشی از آن کم است از این رو پزشکان زیادی از آن برای مصرف طولانی مدت بیمار خود استفاده می کنند.

مصرف این دارو به زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری نارسایی کلیوی توصیه نمی‌ شود و در صورت مصرف باید با احتیاط و زیر نظر پزشک مصرف گردد.

دارو های حاوی آنتی هیستامین

برخی دارو های آنتی هیستامین چون داروی دیفن هیدرامین می تواند جهت درمان بی خوابی نیز مورد استفاده قرار بگیرد زیرا از عارضه ‌های مصرف این دارو می توان خواب آلودگی را نام برد.

اما توصیه بر آن است که خودسر و بدون مشورت با پزشک آن را جهت خوابیدن مصرف نکنید.

بنزودیازپین ‌ها

دارو های بنزودیازپین دارو های ضد اضطراب می باشند که آرامش و خواب را به همراه دارند.

این دارو ها ریسک وابستگی بالایی دارند به همین منظور باید توسط پزشک تجویز گردد و زیر نظر پزشک مورد استفاده قرار گیرد.

این دارو ها برای مدت زمان کوتاهی بین ۷ الی ۱۰ روز تجویز می گردد و شامل کوزپام، استازولام، تمازپام و … است.

زالپلون (Zaleplon)

زالپلون (Zaleplon) یکی از داروهای خواب‌ آور غیر بنزودیازپینی است که معمولاً برای درمان بی‌ خوابی‌ های گذرا یا اختلال در به‌ خواب رفتن تجویز می‌ شود.

این دارو با اثرگذاری سریع، معمولاً در عرض ۱۵ تا ۳۰ دقیقه، باعث تسهیل فرآیند به‌ خواب رفتن می‌ شود، اما به‌ دلیل نیمه‌ عمر کوتاه (حدود یک ساعت)، تأثیر چندانی بر حفظ خواب در طول شب ندارد.

زالپلون کمتر از سایر داروهای خواب‌ آور باعث خواب‌ آلودگی روز بعد می‌ شود، به همین دلیل گزینه‌ ی مناسبی برای افرادی است که فقط مشکل شروع خواب دارند.

مصرف آن باید زیر نظر پزشک باشد، چون استفاده طولانی‌ مدت ممکن است باعث وابستگی روانی یا کاهش اثربخشی شود.

ترازودون (Trazodone)

ترازودون (Trazodone) یک داروی ضدافسردگی از دسته‌ ی مهارکننده‌ های بازجذب سروتونین با اثرات مسدودکننده گیرنده‌ های خاص است که به‌ طور گسترده برای درمان بی‌ خوابی، به‌ ویژه در افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی استفاده می‌ شود.

برخلاف بسیاری از داروهای خواب‌ آور، ترازودون وابستگی ایجاد نمی‌ کند و خطر سوء مصرف آن کمتر است، به همین دلیل در دوزهای پایین به‌ عنوان داروی خواب مورد توجه قرار گرفته است.

اثرات آرام‌ بخش آن بیشتر از اثرات ضدافسردگی‌ اش بروز می‌ کند و معمولاً باعث بهبود کیفیت خواب و کاهش بیدار شدن‌ های مکرر در شب می‌ شود.

با این حال، عوارضی مانند خواب‌ آلودگی روزانه، خشکی دهان یا افت فشار خون ممکن است در برخی افراد دیده شود.

دوکسه‌ پین (Doxepin)

دوکسه‌ پین (Doxepin) یک داروی ضدافسردگی سه‌ حلقه‌ ای است که در دوزهای پایین به‌ عنوان داروی خواب‌ آور برای درمان بی‌ خوابی مزمن، به‌ ویژه مشکل در حفظ خواب در طول شب تجویز می‌ شود.

این دارو با مسدود کردن گیرنده‌ های هیستامینی در مغز، باعث ایجاد خواب‌ آلودگی و افزایش عمق خواب می‌ شود.

برخلاف بسیاری از داروهای خواب‌ آور سنتی، دوکسه‌ پین در دوز پایین (معمولاً ۳ تا ۶ میلی‌گرم) کمتر باعث وابستگی یا تحمل دارویی می‌ شود.

خطر بیدار شدن مکرر در نیمه‌ شب را کاهش می‌ دهد و کیفیت کلی خواب را بهبود می‌ بخشد.

با این حال، در برخی افراد ممکن است عوارضی مانند خشکی دهان، یبوست یا خواب‌ آلودگی صبحگاهی ایجاد کند.

آمی‌ تریپتیلین (Amitriptyline)

آمی‌تریپتیلین یکی از داروهای ضدافسردگی سه‌ حلقه‌ ای (TCA) است که در گذشته بیشتر برای درمان افسردگی به کار می‌ رفت، اما امروزه در دوزهای پایین به‌ طور گسترده برای درمان بی‌ خوابی، دردهای مزمن، میگرن و اختلالات اضطرابی نیز استفاده می‌ شود.

اثر خواب‌ آور این دارو به‌ علت بلوک گیرنده‌ های هیستامینی و موسکارینی در مغز است که باعث ایجاد آرامش، خواب‌ آلودگی و بهبود کیفیت خواب می‌ شود.

برخلاف داروهای خواب‌ آور سنتی، آمی‌ تریپتیلین معمولاً وابستگی ایجاد نمی‌ کند و به‌ همین دلیل در برخی بیماران به‌ عنوان گزینه‌ ی ایمن‌ تری در نظر گرفته می‌ شود.

با وجود اثربخشی خوب، مصرف آمی‌تریپتیلین ممکن است با عوارضی مانند خشکی دهان، یبوست، افزایش وزن، تاری دید، خواب‌ آلودگی روزانه و در موارد نادر اختلالات قلبی همراه باشد به‌ ویژه در افراد مسن یا کسانی که بیماری قلبی دارند، باید با احتیاط تجویز شود.

این دارو معمولاً باید شب‌ ها، ۱ تا ۲ ساعت قبل از خواب مصرف شود و دوز آن توسط پزشک تنظیم شود.

نکته مهم این است که اثربخشی آمی‌ تریپتیلین در درمان بی‌ خوابی ممکن است چند روز تا چند هفته زمان ببرد، بنابراین بیمار باید صبور بوده و تحت نظر پزشک باقی بماند.

ملاتونین (Melatonin)

ملاتونین (Melatonin) یک هورمون طبیعی است که به‌ طور طبیعی توسط غده صنوبری در مغز ترشح می‌ شود و نقش اصلی آن تنظیم چرخه خواب و بیداری است.

این هورمون در پاسخ به تاریکی افزایش یافته و به بدن علامت می‌ دهد که زمان خواب فرا رسیده است.

مکمل‌ های ملاتونین معمولاً برای درمان بی‌ خوابی خفیف، اختلالات خواب ناشی از تغییر ساعت کاری، پرواززدگی (Jet lag)، یا مشکلات خواب در سالمندان و کودکان استفاده می‌ شوند.

ملاتونین برخلاف داروهای شیمیایی خواب‌ آور، وابستگی یا خواب‌ آلودگی روز بعد ایجاد نمی‌ کند و گزینه‌ ای نسبتاً ایمن و طبیعی به حساب می‌ آید، اما مصرف خودسرانه یا با دوز بالا ممکن است با عوارضی مانند سردرد، سرگیجه یا اختلال در خواب طبیعی همراه باشد.

هیدروکسی‌ زین (Hydroxyzine)

هیدروکسی‌ زین (Hydroxyzine) یک داروی آنتی‌ هیستامین نسل اول با اثرات آرام‌ بخش، ضد اضطراب و خواب‌ آور است که گاهی برای درمان بی‌ خوابی، به‌ ویژه در افرادی که دچار اضطراب یا تنش روانی هستند، تجویز می‌ شود.

این دارو با مهار گیرنده‌ های H1 در مغز، باعث کاهش فعالیت سیستم عصبی مرکزی و ایجاد خواب‌آلودگی می‌ شود.

برخلاف بنزودیازپین‌ ها، هیدروکسی‌ زین خطر وابستگی و سوء مصرف ندارد و به همین دلیل در برخی بیماران گزینه‌ ای مطمئن‌ تر محسوب می‌ شود.

با این حال، ممکن است عوارضی مانند خشکی دهان، گیجی، یا خواب‌ آلودگی طولانی ایجاد کند، به‌ ویژه در افراد مسن یا کسانی که هم‌ زمان داروهای آرام‌ بخش دیگر مصرف می‌ کنند.

گاباپنتین (Gabapentin)

گاباپنتین (Gabapentin) دارویی است که در اصل برای درمان صرع و دردهای عصبی مانند نوروپاتی محیطی تجویز می‌ شود، اما به‌ دلیل اثرات آرام‌ بخش آن، در برخی موارد برای بهبود خواب، به‌ ویژه در افراد مبتلا به اضطراب، درد مزمن یا سندرم پای بی‌ قرار نیز کاربرد دارد.

گاباپنتین با تأثیر بر انتقال‌ دهنده‌ های عصبی خاص، فعالیت مغز را کاهش داده و باعث تسهیل در به‌ خواب رفتن و افزایش عمق خواب می‌ شود.

این دارو معمولاً وابستگی ایجاد نمی‌ کند، اما ممکن است با عوارضی مانند سرگیجه، خواب‌ آلودگی روزانه، تورم اندام‌ ها یا افزایش وزن همراه باشد.

گاباپنتین باید زیر نظر پزشک و با دوز مشخص مصرف شود، به‌ ویژه در بیماران کلیوی یا سالمندان.

عارضه های داروی های خواب آور

با مصرف دارو های خواب آور عارضه های خفیفی ممکن است در فرد مصرف کننده ایجاد گردد. این عارضه ها عبارتند از:

• وجود سرگیجه و سبکی در سر
• داشتن سردرد
• نداشتن تعادل
• داشتن ضعف در عملکرد روزانه
• وجود خستگی های طولانی مدت
• داشتن حالت تهوع و اسهال
• وجود واکنش های حساسیتی

کم عارضه ترین و بهترین داروی خواب آور

ملاتونین جزو محبوب ترین دارو های خواب آور در جهان است.

طبق تحقیقات انجام شده استفاده از ملاتونین طبق دستور پزشک کاملا بدون عارضه بوده و بر روی سلامتی فرد تاثیرات خوبی دارد.

ملاتونین توسط غده صنوبری مغز تولید می گردد و وظیفه تنظیم کردن خواب شبانه روزی را داشته و چرخه خواب را مدیریت می کند.

داروی ملاتونین از عملکرد این هورمون تقلید کرده و مشکل بی خوابی را رفع می کند. استفاده از این دارو مدت زمان به خواب رفتن را کاهش داده و زمان خواب را بیشتر می کند.

از تاثیرات ملاتونین بر روی بدن می توان موارد زیر را در این مقاله از سایت دکتر سیدفخرالدین آرمن بیان نمود:

• بهتر شدن علائم مربوط به اوتیسم
• بهتر شدن سلامت چشم ها
• مدیریت کردن فشار خون
• درمان کردن علائم مربوط به افسردگی فصلی
• تنظیم کردن مقدار کورتیزول بدن
• بهتر کردن سیستم ایمنی بدن
• تسکین دادن ریفلاکس معده
• بیشتر کردن سطح هورمون رشد
• آنتی اکسیدان بودن
• بازسازی کردن عضلات

میزان مجاز مصرف ملاتونین در روز ۰.۵ الی ۱۰ میلی‌گرم است که با توجه به شرایط فرد تجویز می ‌گردد.

پزشک مصرف این دارو را با دوز کم شروع می ‌کند و سپس با توجه به وضعیتی که بیمار دارد دوز آن را تنظیم می ‌کند و چنانچه لازم باشد آن را افزایش می ‌دهد.

ملاتونین را باید سی دقیقه قبل از خواب مورد استفاده قرار داد تا باعث بهبود خواب شود اما چنانچه نیت تنظیم کردن خواب شبانه روزی باشد باید دو الی سه ساعت پیش از خواب آن را مورد استفاده قرار داد.