افسردگی چیست؟

اختلال روحی و خلقی است که موجب ایجاد حس اندوه، پوچی و نداشتن علاقه به بیشتر موضوعات می‌شود و بر روز زندگی شخصی فرد، روابط اجتماعی که دارد و فعالیت های روزمره وی اثر می گذارد.

همه افراد در طول زندگی خود به این اختلال دچار شده اند و با شناخت به موقع آن می توانند از بدتر شدن آن اختلال جلوگیری نمایند.

افسردگی بیماری جدی است که باید حتما مورد توجه قرار بگیرد زیرا در بعضی مواقع به درمان گسترده و طولانی احتیاج دارد زیرا در صورت شدید بودن ممکن است به خودکشی ختم گردد.

انواع افسردگی چیست؟

با توجه به علائم موجود و شدتی که دارند این اختلال در دسته های زیر قرار می گیرد:

 افسردگی بالینی و یا عمده

زمانی که فرد حداقل مدت زمانی دو هفته ای و یا در بیشتر روز ها حس ناراحتی و بی انگیزگی، حس بی ارزشی و ناامیدی داشته و دچار اختلال خواب و بی اشتهایی شود به این نوع افسردگی دچار شده است که اختلالی شایع بوده و بسیار شدید است.

افسردگی مداوم و یا خفیف و یا PDD

این افسردگی متوسط و خفیف است و علائم ناشی از آن حداقل ۲ سال با فرد است.

اختلال افسردگی ناشی از بیماری های جسمی

اختلالاتی چون کم کار شدن تیروئید، ابتلا به سرطان، وجود بیماری های قلبی و … تغییراتی را در بدن ایجاد می کنند که موجب بروز افسردگی می‌شود.

زمانی که این بیماری ها بهبود یابند علائم افسردگی هم کاهش یافته و برطرف می‌شود.

 اختلال افسردگی تنظیم خلقی مخرب و یا DMDD

این اختلال باعث تحریک پذیری به صورت مزمن شده و با فوران خشم به صورت مکرر همراه است. علائم ناشی از این افسردگی از ۱۰ سالگی خود را نشان می ‌دهد.

افسردگی از نوع مالیخولیا

نوع شدید افسردگی است که موجب کند شدن حرکات فرد مبتلا می گردد و لذت بردن از هر موضوعی را از بیمار می گیرد.

افسردگی از نوع روان پریشی

زمانی که فرد مبتلا باعث قطع ارتباط خود با دنیای واقعی شود به روان پریشی مبتلا شده یعنی دچار توهم شده و واقعیت ها را نمی بیند.

افسردگی قبل از قاعدگی

به دلیل نوسان های هورمونی موجود در طول چرخه قاعدگی و وجود علائمی چون خستگی، نفخ داشتن، تحریک پذیر شدن و داشتن واکنش احساسی این افسردگی رخ می دهد و با قاعده شدن رفع می گردد.

افسردگی در دوران بارداری

تغییرات هورمونی موجود در دوران بارداری و یا در زمان سقط شدن جنین موجب بروز افسردگی در فرد میشود.

افسردگی بعد از زایمان

با انجام زایمان ممکن است زنان با افسردگی روبرو شوند که بسیار طبیعی است و به مرور رفع می‌شود.

افسردگی در زمان یائسگی

در زمان یائسگی و تغییرات ایجاد شدن در بدن زنان و هورمون های آنها، افسردگی در فرد به وجود می آید.

افسردگی فصلی

این افسردگی با تغییر فصل در فرد رخ می دهد و در زمانی مشخص شروع شده و سپس پایان می یابد.

علائم افسردگی

افسردگی با علائم زیر در فرد مبتلا همراه است:

•  علائم روحی افسردگی
• داشتن حس پوچی
•  بیش از حد عصبانی شدن
•  نداشتن علاقه به انجام کارها
• کم بودن انرژی و داشتن حس خستگی
• بی قرار بودن
• نداشتن تمرکز در حرف زدن و فکر کردن
• داشتن حس بی ارزش

علائم جسمی افسرد‌گی

افسردگی موجب بروز علائم جسمی زیر در فرد مبتلا میشود:

داشتن درد در قفسه سینه

وجود درد در قفسه سینه نشانه ای از مشکلات قلبی و ریوی است و یا مشکلات موجود در معده ممکن است موجب بروز این درد شود.

اگر درد موجود ناشی از هیچ کدام از این علت ها نبود به سراغ افسردگی می رویم. افسردگی ریسک بروز بیماری های قلبی را افزایش می دهد.

داشتن سردرد

افراد افسرده سه برابر دیگران به میگرن و سر درد مبتلا می‌شوند و همچنین افرادی که میگرن دارند ۵ برابر دیگران به افسردگی مبتلا می‌شوند.

خسته نبودن و نداشتن انرژی

زمانی که بعد از خواب طولانی مدت و استراحت کافی همچنان احساس خستگی دارید و انرژی لازم برای فعالیت های روزمره را ندارید، امکان ابتلا به افسردگی وجود دارد.

 ایجاد تغییراتی در اشتها و وزن

داشتن افسردگی روی اشتهای افراد اثر گذاشته و در بعضی افراد موجب افزایش اشتها و در گروهی کاهش اشتها را به همراه دارد و این تغییر در اشتها موجب لاغری و چاقی در فرد میشود.

داشتن اختلال در خوردن با افسردگی ارتباط داشته و موجب بی اشتهایی و پر خوری می‌شود.

داشتن ناراحتی های گوارشی

مغز و روده انسان با همدیگر ارتباط شدیدی دارند به همین دلیل است که با وجود استرس و نگرانی فرد دچار حالت تهوع و بروز درد در معده می‌شود.

فردی که دچار افسردگی شده است ممکن است با یبوست، اسهال، وجود سوءهاضمه و حالت تهوع مواجه شود.

داشتن کمر درد

در صورت داشتن کمر درد ممکن است فرد به افسردگی مبتلا باشد زیرا احتمال اینکه فرد افسرده به کمر درد مبتلا شود ۴ برابر بیش‌تر از ديگران است.

وجود درد در عضلات و مفصل ها

داشتن درد برای مدت زمان طولانی باعث ابتلای فرد به افسردگی می‌شود و گاهی اوقات افسردگی نیز با وجود درد همراه است. افراد افسرده بیشتر از دیگران در معرض وجود درد های مزمن عضلانی هستند.

وجود اختلال در عملکرد جنسی

داشتن افسردگی موجب کم شدن میل جنسی شده و لذت جنسی را کاهش می دهد.

یکسری از دارو های افسردگی هم هستند که با اختلال جنسی همراه هستند.

علائم افسردگی در کودکان

•  گریه کردن بدون هیچ دلیل
• داشتن حس خشم در مورد هر موضوع کوچکی
• داشتن حس پوچی و ناامید شدن
•  در گیر شدن با دوستان و والدینشان
• داشتن حس گناه و بی ارزشی
• نداشتن علاقه نسبت به کارهای مورد علاقه گذشته
• نداشتن اعتماد به نفس و یا کم شدن آن
• نداشتن تمرکز در یادگیری و به خاطر سپردن
• عدم توانایی در تصمیم گیری
• زیاد از حد سرزنش کردن خود
• حساس شدن نسبت به طرد شدن و یا تایید شدن
• بی خواب شدن و یا زیاد ازحد خوابیدن
• استفاده از الکل و دخانیات
• دور شدن از اجتماع
• داشتن عملکردی ضعیف در داخل مدرسه
• تغییر در اشتها چون کمبود اشتها و یا افزایش اشتها
• بی قرار بودن
• کند شدن سرعت فکر کردن و یا حرکت کردن
• وارد کردن آسیب به خود
• عصبانی شدن به صورت انفجاری و داشتن رفتار های پر خطر
• داشتن درد از قسمت های مختلف بدن

علائم افسردگی درد سالمندان

• بدن درد
• کم شدن وزن
• مختل شدن خواب
• بیرون نرفتن از خانه
• نخوردن غذا
• لذت نبردن از انجام کارها لذت بخش گذشته
• استفاده زیاد از الکل

علت ابتلا به افسردگی

افسردگی به دلایل مختلف در فرد بروز می یابد که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از:

وجود مشکلات مغزی در فرد

نداشتن تعادل شیمیایی در مغز باعث بروز اختلالات روانی از جمله افسردگی می‌شود.

یکسری عوامل بیولوژیکی سروتونین‌، دوپامین و نوراپی هستند که روی خلق و خو تاثیر می گذارند و نقش مهمی در این قضیه دارند.

داشتن شرایط جسمی نامناسب و ابتلا به بیماری مزمن

بیماری مزمن بیماری است که خیلی طولانی شده باشد و نتوان آن را کاملا درمان کرد.

در صورت مبتلا شدن به برخی از این بیماری ها چون دیابت، سرطان، وجود اختلال تیروئید، اختلال در خواب، بیماری قلبی، سکته مغزی، ام اس، پرکاری تیروئید، ایدز، بیماری کلیوی و وجود درد مزمن، فرد با علائم افسردگی روبرو میشود.

از آنجا که ذهن و بدن با هم ارتباط دارند با ایجاد مشکلات جسمی فرد با تغییرات روحی و روانی نیز روبرو میشود.

هورمون های جنسی که در بدن زنان وجود دارد نیز یکی از دلایل ابتلا به افسردگی است.

زنان به واسطه تغییرات هورمونی که در بدنشان رخ می دهد بیشتر از مردان در معرض افسردگی هستند.

تغییرات هورمونی در بدن زنان در زمان بارداری، یائسگی، قاعدگی و زایمان رخ می دهد و موجب بروز افسردگی در بعضی از زنان می‌شود.

داشتن سابقه خانوادگی و ژنتیکی

داشتن سابقه افسردگی در اعضای خانواده و ابتلا به یکی از بیماری های روانی، ریسک ابتلای فرد به افسردگی را افزایش می دهد.

ژنتیک تاثیر ۴۰ درصدی روی افسردگی افراد دارد و ابتلای پدر و مادر و یا مادر بزرگ و پدر بزرگ به این اختلال، ریسک ابتلای فرد را هم بالا می برد‌.

جنسیت

زنان به واسطه تغییرات هورمونی بیشتر از مردان به افسردگی مبتلا می‌شوند زیرا تغییرات هورمونی ایجاد شده روی خلق و خوی فرد و افسردگی اثر می گذارد.

زیاد شدن سن

از علت های ابتلا به افسردگی می‌ توان به افزایش سن اشاره کرد.

هر چه سن فرد بالا تر رود ریسک ابتلا به افسردگی در وی بیش‌تر است.

در صورت تنها زندگی کردن فرد و نداشتن حمایت عاطفی احتمال ابتلا به افسردگی افزایش می یابد.

وارد شدن صدمه روانی چون تجاوز و فوت یکی از عزیزان

صدمات روانی چون مورد سوءاستفاده جنسی و عاطفی قرار گرفتن یکی از علت های بسیار مهمی است که موجب افسردگی در شخص آسیب دیده می‌شود.

مرگ و از دست دادن عزیز و جدایی و دوری از او نیز از دلایل بروز افسردگی است و افکاری چون خودکشی، پوچی، نا امیدی و … را در فرد ایجاد می کند.

وجود وقایع استرس زا

وقایعی چون طلاق، مراقبت کردن از فردی بیمار، ازدواج کردن و داشتن شغلی جدید جزو وقایع استرس زا هستند و موجب بروز افسردگی در فرد می‌شوند.

استفاده از دارو

مصرف بعضی از دارو ها موجب بروز افسردگی می‌شود.

استفاده از الکل و مواد مخدر در بین افرادی که به افسردگی مبتلا هستند زیاد دیده می‌شود و روی دارو های ضد افسردگی تاثیر می گذارد و در آنها تداخل ایجاد می کند.

دارو هایی چون ایزوتریتینوئین و کورتون ریسک افسردگی را زیاد می کنند.

داشتن مشکلات شخصی

افرادی که دارای زمینه زیستی و یا ژنتیکی در ابتلا به افسردگی هستند در صورت وجود مشکلات شخصی چون مسائل مالی، اختلاف خانوادگی و… با افسردگی مواجه می‌شوند.

در صورت فاصله گرفتن از اجتماع و خانواده، طرد شدن از جمع دوستان و داشتن بیماری ذهنی ریسک ابتلا به افسردگی در شخص بیش‌تر می‌شود.

درمان افسردگی

داشتن افسردگی شرایط زندگی را سخت می کند و با بهبود و درمان آن کیفیت زندگی نیز بهتر می‌شود از این رو شخصی که دارای علائم افسردگی مواجه است باید برای تشخیص به پزشک مراجعه کند تا در صورت نیاز تحت درمان قرار بگیرد.

از جمله راهکار های درمان افسردگی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

 استفاده از دارو در درمان افسردگی

داروهایی چون دارو های ضد افسردگی، دارو های ضد اضطراب و روان پریشی جزو آن دسته دارو ها هستند که برای رفع اختلال افسردگی مورد استفاده قرار می گیرند.

البته هر دارو در کنار مزایای درمانی که دارد با یکسری عوارض نیز برای فرد همراه است و بهتر است حتما تحت نظر پزشک مورد استفاده قرار گیرد.

از آنجا که عدم تعادل در مواد شیمیایی مغز موجب افسردگی می‌شود با استفاده از دارو و متعادل کردن غلظت مواد شیمیایی می توان موجب رفع علائم افسردگی شد.

قرص های مورد استفاده برای افسردگی موجب اعتیاد و با خواب نمی‌شوند و تحریک پذیر نیستند و با یک الی دو هفته مصرف آنها می توانید نتیجه مثبت استفاده را در خود ببینید البته تاثیر کامل آنها از ماه دوم به بعد آشکار می‌شود.

با درمان نشدن افسردگی بعد از یک دوره مصرف دارو، پزشک دارو ها را عوض کرده و دوز را افزایش می دهد.

در صورت وجود افسردگی شدید باید دارو تا ۶ ماه بعد از درمان هم مورد استفاده قرار گیرد تا از عود آن جلوگیری شود.

انجام روان درمانی برای درمان افسردگی

با انجام روان درمانی و صحبت کردن با روان درمانگر می توان مهارت های لازم برای کنترل احساسات و افکار را یاد گرفت و احساسات منفی و افکار پوچ را از خود دور نمود‌.

گاهی اوقات در روان درمانی درمان از طریق جلسات گروهی و خانوادگی انجام می‌شود.

تحریک مغناطیسی مغز برای درمان افسردگی

در صورت افسردگی شدید و چنان چه بیمار با مصرف دارو درمان نشود پزشک این روش درمانی را برای فرد تجویز می‌ کند‌.

 استفاده از نور درمانی در درمان افسردگی

گاهی اوقات فرد افسرده با قرار گرفتن در مقابل دوز های خاصی از نور سفید باعث تنظیم شدن خلق و خو در خود می گردد و علائم افسردگی را بهبود می بخشد.

مصرف نکردن الکل و موادمخدر و درمان افسردگی

استفاده از الکل و مصرف زیاد مواد مخدر به صورت طولانی مدت موجب بروز افسردگی در فرد میشود و با خودداری از مصرف آنها و ترک کردن می توان موجب درمان افسردگی شد.

ورزش کردن و درمان افسردگی

داشتن فعالیت بدنی و ورزش در طول هفته و برای مدت زمانی ۳۰ دقیقه ای در بهتر کردن روحیه فرد و درمان افسردگی بسیار مناسب است زیرا موجب تولید هورمون اندورفین شده و بهبود روحیه را به همراه دارد.

داشتن توانایی نه گفتن در درمان افسردگی

از آنجا که وجود خستگی زیاد از حد جزو علائم افسردگی است در شرایطی که از نظر جسمی توانایی انجام کار وجود ندارد با نه گفتن می توانید از انجام آن کار خودداری کنید.

درمان خانگی و تغییر سبک زندگی

با انجام یکسری از مراقبت ها در کنار درمان های پزشک می توانیم باعث درمان افسردگی شویم از جمله:

• باید به جلسات درمانی و درمان شدن خود متعهد بود و در تایم مشخص شده به پزشک مراجعه کرد.
• دارو های تجویزی را به موقع و درست مصرف کرد و برای درمان صبور بود.
•  باید اطلاعات و آگاهی خود را از افسردگی بالا ببرید تا انگیزه لازم برای درمان وجود داشته باشد و از اعضای خانواده بخواهید مطالعه ای در این زمینه داشته باشند تا بتوانند شما را بهتر درک کنند.
• از پزشک و روانشناس خود در مورد علائم هشدار سوال کنید تا در صورت مشاهده آنها با پزشک آن را در میان بگذارید.
•  غذای سالم مصرف کنید و خواب کافی داشته باشید. پیاده روی، شنا و در کل ورزش کردن را در برنامه خود بگنجانید