پانیک به اختلال اضطرابی گفته میشود که موجب بروز حمله های ناگهانی و شدید می گردد و با حس ترس و اضطراب همراه است. حملات پانیک کاملا ناگهانی رخ داده و علائم جسمی و روانی را در فرد ایجاد می نماید. این حملات به تنهایی برای زندگی افراد تهدید آمیز نیستند اما کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می دهند.
همه افراد در طول زندگی که دارند یک یا چند بار دچار این حملات میشوند و به مرور حملات رخ داده در آنها رفع می گردد.
زمانی که این حملات مکرر رخ بدهد و فرد را طولانی مدت درگیر نماید روی زندگی روزمره وی اثر گذاشته و نیاز به پیگیری و درمان دارد.
علائم اختلال پانیک
علائم پانیک برای چند دقیقه به اوج خود رسیده و ۵ الی ۲۰ دقیقه بعد برطرف می گردد.
در ۱۰ دقیقه اول این حملات، علائم رخ داده به اوج خود می رسد. علائم ناشی از این اختلال به قرار زیر هستند:
- داشتن تعریق زیاد از حد
- وجود لرزش در بدن
- بالا بودن ضربان قلب به صورت سریع
- سر درد داشتن
- وجود درد در قفسه سینه
- ترسیدن از مرگ
- سوزن سوزن شدن و بی حس شدن دست و پا ها
- وجود گرفتگی در شکم
- حالت تهوع داشتن
- وجود نفس تنگی و حس خفگی
- حس بروز یک واقعه
- سرگیجه داشتن
انواع حملات پانیک
حملات پانیک دارای انواع مختلف به قرار زیر است:
حملات موقعیتی
حملات موقعیتی زمانی رخ می دهد که فردی در موقعیتی خاص قرار بگیرد، مثل زمان هایی که در جمعی حاضر میشود یا می خواهد در مقابل دیگران شروع به صحبت کردن کند.
این اختلال چون اختلال اضطراب اجتماعی بوده و در موقعیت های اجتماعی خاص موجب بروز اضطراب شدید در فرد میشود.
حملات غیر منتظره
حملات غیر منتظره یکدفعه ای و بدون دلیل مشخصی در هر زمان یا مکانی اتفاق می افتد.
حملات با علائم محدود
در این نوع حملات مقدار شدت علائم کم شده و فقط چند علامت در فرد بروز می یابد.
حملات پیش بینی شده
زمانی که فردی در رابطه با رویداد های آینده نگران باشد این حملات رخ می دهد مثل وقتی که فرد قرار مصاحبه دارد یا امتحانی را باید بدهد.
علت حملات پانیک
علت مشخصی را نمی توان برای حملات پانیک درنظر گرفت ولی عواملی هستند که بر روی بروز این حملات اثر می گذارند.
مثلا نبود تعادل در مواد شیمیایی مغز یا داشتن سابقه ژنتیکی می تواند موجب بروز این حملات شود.
شرایط و موقعیت هایی چون داشتن افسردگی، اضطراب و استرس های شدید، ابتلا به بیماری های قلبی و تنفسی، مصرف کردن الکل و کافئین و … نیز موجب بروز حملات پانیک میشوند.
عواملی هستند که ریسک بروز حملات پانیک را افزایش می دهند از جمله:
- داشتن سابقه خانوادگی در ابتلا به این عارضه
- داشتن تجربه رویدادی استرس زا در گذشته فرد
- وجود تغییراتی در زندگی فرد چون طلاق گرفتن یا متولد شدن فرزند
عوارض پانیک
اختلال پانیک و حملات رخ داده عوارضی را در فرد مبتلا ایجاد می کند که عبارتند از:
- مصرف زیاد الکل و مواد مخدر
- مبتلا شدن به بیماری های روانی چون بازار هراسی
- کاهش یافتن کیفیت زندگی
- کم شدن توانایی و قابلیت رانندگی کردن
- ترس از قرار گرفتن در اجتماع
- وجود اختلال در تحصیل کردن و کار کردن
- داشتن ترس مداوم
- خواب آلوده بودن
- داشتن اختلال گوارشی و نفخ کردن
- وجود نفس تنگی
- خسته شدن و وجود ضعف بعد از بروز حملات اضطرابی
- ترس از رانندگی کردن یا ماندن در خانه
- وجود درد های جسمی
- داشتن دردی مداوم در قفسه سینه
- وجود درد در قسمت فک
- بالا رفتن ضربان قلب و بروز تپش قلب
تشخیص دادن اختلال پانیک
پزشک با استفاده از روش های تشخیصی مختلف در جهت تشخیص این عارضه اقدامات لازم را انجام می دهد:
- انجام دادن معاینات بدنی
- استفاده از آزمایش خون برای بررسی کردن غده تیروئید
- انجام تست های مربوط به بیماری های قلبی مثل استفاده از نوار قلب
- انجام ارزیابی های روانشناختی مثل صحبت کردن در مورد علائم و ترس های موجود
پیشگیری از حملات پانیک
از بروز حملات پانیک نمی توان پیشگیری نمود ولی زمانی که پزشک ابتلا به این اختلال را تشخیص داد با رعایت موارد زیر می توان از بروز این حملات تا حدودی پیشگیری نمود:
- کم استفاده کردن و محدود کردن مصرف کافئین چون قهوه و چای
- کم کردن و قطع کردن مصرف الکلی
- قطع کردن و عدم استفاده از مواد مخدر
با رعایت کردن این موارد و تحت نظر پزشک بودن می توان تا حدودی از بروز حملات پانیک پیشگیری نمود و آن را درمان کرد.
درمان کردن پانیک
بیماری پانیک درمان صد درصدی ندارد ولی با استفاده از روش هایی می توان از بروز علائم ناشی از آن پیشگیری نمود.
روش های درمانی این بیماری به گونه ای است که باعث تغییر افکار و اعمال فرد بیمار شده و در برابر ترس ها عملکرد شخص را بهتر می کند.
روش های درمانی این بیماری باعث کم شدن شدت و تعداد دفعات حمله پانیک شده و موجب بهبودی زندگی در شخص بیمار میشود.
از گزینه های درمان این بیماری می توان به درمان با دارو برای پانیک و روان درمانی اشاره نمود.
روان درمانی جزو اولین روش های درمانی است که شدت اختلال پانیک را کم کرده و موجب می گردد که شخص بیمار نسبت به درک کردن حملات پانیک رخ داده و چگونگی مقابله کردن با آن اطلاعات لازم را بیاموزد.
با استفاده از درمان شناختی رفتاری می توانید علائم پانیک را دسته بندی کرده و آنها را به روش های مختلف کنترل نمایید و بر ترس پیش آمده غلبه نمایید.
با گذشت زمان و صبور بودن می توانید نتایج حاصل از روان درمانی را مشاهده کنید.
از دیگر روش های روان درمانی می توان خانواده درمانی و گروه درمانی را نام برد. از طریق این روش ها می توان به بیمار و خانواده وی کمک کرد تا واقعیت مربوط به این بیماری را دانسته و با آن ها خود را سازگار نمایند.
دارو های ضد پانیک موجب کم شدن علائم مربوط به این اختلال و افسردگی های ناشی از آن میشود.
از جمله دارو هایی که جهت درمان اختلال پانیک مورد استفاده قرار می گیرد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- مهارکنندههای بازجذب سروتونین یا SSRIs
- مهارکنندههای بازجذب سروتونین و نوراپینفرین یا SNRIs
- بنزودیازپینها
درمان پانیک را تا چه زمانی باید ادامه داد؟
ریسک عود کردن بیماری در شرایطی که بی موقع اقدام به قطع دارو های مصرفی بکنید بالای ۶۰ درصد است.
بهتر است بعد از اینکه حملات پانیک کنترل شد نیز درمان را ادامه داد.
با گذشت ۱ الی ۳ هفته بعد از شروع کردن روند درمان حملات پانیک کم شده و قطع می گردد و برای اینکه به صورت کامل حملات را کنترل کنید باید تا ۳ الی ۶ ماه درمان ادامه پیدا کند.
برای اینکه از عود کردن دوباره این اختلال پیشگیری شود باید درمان را تا یکسال ادامه داد و با کنترل شدن بیماری، مقدار و دوز دارو را کم کرد و با توجه به نظریه پزشک پیش رفت.
5 پاسخ
یعنی آدم کاملاً سالم ممکنه این اختلال رو تجربه کنه؟
امکان برگشت حملهها بعد از درمان هم وجود داره؟
درمان این اختلال طولانیه یا میشه تو مدت کوتاه کنترلش کرد؟
چه عواملی باعث تشدید پانیک میشن؟
با سلام
استرس شدید، کمخوابی، مصرف کافئین یا محرکها و بعضی شرایط پزشکی میتونن حملات پانیک رو تشدید کنن.